Globalne ryzyka – konflikty zbrojne & klimat

➡️ Raport o Globalnych Ryzykach 2025 zawiera spostrzeżenia ponad 900 ekspertów z całego świata, wnioski wskazują na bardziej pesymistyczne perspektywy dla świata, już do 2027 roku.

➡️ 62% respondentów spodziewa się, że w ciągu najbliższych 10 lat czekają nas burzliwe, niespokojne czasy.

➡️ W 2024 i 2025 roku byliśmy świadkami eskalacji konfliktów, kolejnego wzrostu ekstremalnych zjawisk pogodowych nasilonych przez zmianę klimatu, powszechnej polaryzacji społecznej i politycznej oraz rozpowszechnienia narzędzi sztucznej inteligencji w naszej codzienności. Prognozy są pesymistyczne, być może żyjemy w najbardziej rozwarstwionym świecie od czasów zimnej wojny.

➡️ Nadal dezinformacja jest postrzegana, jako największe krótkoterminowe ryzyko❗

Istnieje wiele sposobów, w jakie rozprzestrzenianie się fałszywych lub wprowadzających w błąd treści komplikuje środowisko geopolityczne.
Aktualnie jest to jeden z głównych mechanizmów, za pomocą których wpływa się na intencje wyborców; sieje się wątpliwości wśród opinii publicznej na całym świecie co do tego, co dzieje się w strefach konfliktów; lub wykorzystuje się dezinformacje do przeciwdziałania… podejmowanym działaniom.

Więcej:
Global Risks Report 2025: https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2025/digest/

Zmiana klimatu zwiększa śmiertelność wśród dzieci

Źródła:
Rainfall variability and under-five child mortality in 59 low- and middle-income countries: https://www.nature.com/articles/s44221-025-00478-9

Levels & Trends in Child Mortality. Report 2022 Estimates developed by the United Nations Inter-agency Group for Child Mortality Estimation: https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/undesa_pd_2022_un-igme_child_mortality_report.pdf

Obszerny i wstrząsający raport: The climate-changed child: A CHILDREN’S CLIMATE RISK INDEX SUPPLEMENT: https://www.unicef.org/media/147931/file/Theclimage-changedchild-ReportinEnglish.pdf

Susze w Europie wpłyną na naszą przyszłość

Na podstawie publikacji w @guardian ➡️”Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown”: https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis

Po co nam Strategi Odporności Wodnej? ➡️ https://www.instagram.com/reel/DKy6JrDN88T/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==

Czy zmiana klimatu zwiększa przemoc wobec kobiet?

Według Raportu COLLIDING CRISES: How the climate crisis fuels gender-based violence, jednym ze skutków zmiany klimatu jest wzrost przemocy wobec kobiet❗Raport jest dostępny pod adresem ➡️https://data.unwomen.org/global-database-on-violence-against-women

Czy ryba w Europie „ma smak” wiecznych zanieczyszczeń?

Ostatnia ocena Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) pokazuje, że większość monitorowanych rzek, wód przejściowych i przybrzeżnych, a także znaczna część jezior w Europie jest zanieczyszczona co najmniej jednym z wielu niezwykle trwałych związków chemicznych, które są uważane za szkodliwe dla ludzi i przyrody! Nawet jeśli jutro zaprzestaniemy ich produkcji i wykorzystywania w produktach konsumenckich, to ich pozbycie się ze środowiska zajmie, co najmniej kilkadziesiąt lat ❗

➡️ Informacje na podstawie raportu: ’Forever chemicals’ found above threshold levels in many water bodies in Europe: https://www.eea.europa.eu/en/newsroom/news/forever-chemicals-in-water-bodies

Zrób coś dla planety razem ze swoim sąsiadem, czyli o znaczeniu lokalności w ochronie środowiska

W ubiegłym roku ukazał się raport organizacji Redstone, który analizuje 15 studiów przypadku z USA i Kanady, pod kątem wpływu strategii klimatycznych realizowanych przez społeczności lokalne na ograniczanie emisji dwutlenku węgla i zwrot z inwestycji z tych działań. Analizowane działania obejmowały ustawodawstwo stanowe i lokalne, rozwój energii odnawialnej, działania wdrożeniowe czy po prostu protesty mieszkańców, które powstrzymały powstanie nowych inwestycji związanych z paliwami kopalnymi.

Raport powstał na zamówienie organizacji, które wspierają również finansowo lokalne rozwiązania pro-klimatyczne, co dla sceptyków może być argumentem przeciw tym optymistycznym wynikom. Ale bądźmy szczerzy sceptycy klimatyczni nie uznają żadnych wyników badań, ani analiz gdzie widnieje przejrzyste źródło finansowania, za to uznają sprytnie zakamuflowaną dezinformację koncernów paliwowych i populistycznych polityków 🤡… więc „who cares” 🤷🏻‍♀️

Raport dostępny pod adresem➡️https://www.redstonestrategy.com/publications/changingthegame/

Choroba Parkinsona – choroba środowiskowo zależna?

Źródła w kolejności pojawiania się:

‘Parkinson’s is a man-made disease’: https://www.politico.eu/article/bas-bloem-parkinsons-pesticides-mptp-glyphosate-paraquat/

Can Environmental Toxins Cause Parkinson’s Disease?
https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/parkinsons-disease/can-environmental-toxins-cause-parkinson-disease

Anionic nanoplastic contaminants promote Parkinson’s disease–associated α-synuclein aggregation https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adi8716

Report ties dirty air to more than 600K dementia deaths globally: https://subscriber.politicopro.com/article/eenews/2025/10/23/report-ties-dirty-air-to-more-than-600k-dementia-deaths-globally-00620111

Exposure to ambient air pollution and onset of Parkinson’s disease in a large cohort study: https://www.nature.com/articles/s41531-025-01156-z

Scientists Thought Parkinson’s Was in Our Genes. It Might Be in the Water: https://www.wired.com/story/scientists-thought-parkinsons-was-in-our-genes-it-might-be-in-the-water/

Industrial chemical banned in the EU linked to Parkinson’s disease: https://www.euronews.com/health/2025/10/02/industrial-chemical-banned-in-the-eu-linked-to-parkinsons-disease

Widely used chemical strongly linked to Parkinson’s disease: https://www.science.org/content/article/widely-used-chemical-strongly-linked-parkinson-s-disease

‘A Civil Action’ Carcinogen Pollutes Tap Water Supplies for 14 Million Americans:https://www.ewg.org/childrenshealth/carcinogen-pollutes-tap-water-supplies-14-million-americans

Rates of Parkinson’s disease are exploding. A common chemical may be to blame: https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/apr/07/rates-of-parkinsons-disease-are-exploding-a-common-chemical-may-be-to-blame

Przecinkowce a klimat – podsumowanie danych 2025

Rodzaj Vibrio obejmuje ponad 100 gatunków bakterii, z których około 12 powoduje zakażenia u ludzi zwane wibriozą.
Vibrio spp. są wszechobecne w ciepłych (>15°C) i nisko- lub umiarkowanie zasolonych wodach przybrzeżnych. Jednak w wyniku zmiany klimatu zwiększa się ich obecność w przybrzeżnych estuariach, z których korzystają ludzie❗
Źródła: Future scenarios of risk of Vibrio infections in a warming planet: a global mapping study https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9284918/

Impact of climate change on waterborne infections and intoxications https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10278370/

Climatic changes and their role in emergence and re-emergence of diseases: https://link.springer.com/article/10.1007/s11356-020-08896-w

Climate Change and Cholera: A Review Exploring the Association Between Storm Severity and Global Human Vibrio spp. Incidence https://doi.org/10.52504/001c.116783

Stemming the rising tide of Vibrio disease https://www.thelancet.com/journals/lanplh/article/PIIS2542-5196(24)00124-4/fulltext

How climate change can affect cholera incidence and prevalence? A systematic review
https://link.springer.com/article/10.1007/s11356-020-09992-7

Climate Change and Cascading Risks from Infectious Disease https://link.springer.com/article/10.1007/s40121-022-00647-3

The 2024 Europe report of the Lancet Countdown on health and climate change: unprecedented warming demands unprecedented action https://reports.weforum.org/docs/WEF_Global_Risks_Report_2025.pdf

Global expansion of Vibrio spp. in hot water https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10103853/

Epidemiological and environmental investigation of the ‘big four’ Vibrio species, 1994 to 2021: a Baltic Sea retrospective study https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11312017/

Czy klimat zabija kobiety? – badania z regionu MENA

Źródła

Climate change and women’s cancer in the MENA region: assessing temperature-related health impacts: https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1529706

Oil Companies Are Sued Over Death of Woman in 2021 Heat Wave: https://www.nytimes.com/2025/05/29/climate/oil-companies-wrongful-death-lawsuit-heat-dome.html

Climate Homicide: Prosecuting Big Oil for Climate Deaths: https://journals.law.harvard.edu/elr/wp-content/uploads/sites/79/2024/04/02_HLE_48_1_Arkush-Braman.pdf

Carbon majors and the scientific case for climate liability: https://www.nature.com/articles/s41586-025-08751-3

The 2024 Europe report of the Lancet Countdown on health and climate change: unprecedented warming demands unprecedented action: https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S2468-2667%2824%2900055-0